H παιδική ηλικία ως ιδεολόγημα

"Η παιδική ηλικία αδυνατεί να μιλήσει για τον εαυτό της, πάντα κάποιος 'μεγάλος' θα μιλάει γι αυτήν, και η μάταιη βεβαιότητα με την οποία εκφράζεται θα μας κάνει να σκεφτόμαστε ότι η παιδική 'ηλικία' αποτελεί, κατά βάθος, μια προσφιλή 'ιδεολογία' των ενηλίκων, ίσως την πλέον παραγωγική μήτρα όλων των ιδεολογικών τους τυφλώσεων."
Του Βασίλη Πατσογιάννη, "Ένας αιώνας παιδικής ηλικίας στα σχολικά αναγνωστικά", Καθημερινή, 2/5/2010

Kαλό Πάσχα με σχόλιο εννιάχρονου μαθητή

Μετά από παρουσίαση για τα απειλούμενα είδη (με αφορμή το βιβλίο μου "Ένα δελφίνι στο σαλόνι μας") ζήτησα από τους μαθητές να μας γράψουν τις τους έκανε εντύπωση από την ώρα που περάσαμε μαζί και τι θα ήθελαν να κάνουμε μια επόμενη φορά.


«Μου έκανε εντύπωση που παίζαμε γιατί η άλλη που είχαν έρθει μιλάγαμε μπλαμπλα.Την άλλη φορά που θα έρθετε να μας πείτε τελικά στην WWF αν τελικά η πασχαλίτσα αν είναι απειλούμενο είδος.»

Καλή πασχαλιά.

Δυο πιτσιρίκια παρατηρούν και συζητούν

Δυο παιδιά (γύρω στα 6) παρατηρούν γαιοσκώληκες. Ο εκπαιδευτικός τα παρακινεί σε υποθέσεις μέσα από ερωτήσεις.


«Τι έχει αυτό; Είναι κατακόκκινο μπροστά. Μήπως είναι εκεί που είναι οι καρδιές τους; Γιατί υπάρχουν κάτι μικρές κόκκινες κουκκίδες…

Ερ. Τι άλλο είναι μέσα στο σκουλήκι;

Ξέρεις μάλλον έχει μέσα του πράγματα που έχουμε κι εμείς, όπως κάνουμε όταν κάτι μας πληγώνει, διπλωνόμαστε και μάλλον κάνουν κι αυτά το ίδιο, και αφού έχουν τόσες πολλές καρδιές δεν ξέρω τι μπορεί να συμβεί

Ερ. Νομίζεις ότι έχουν πολλές καρδιές

Ε, ναι έχεις ακούσει γι αυτό; Έχουν εφτά, έτσι αν κοπούν, όπως αυτό εδώ, έχουν μια άλλη καρδιά και έτσι μπορούν να ζήσουν, και τόσοι πολλοί άνθρωποι τα χρησιμοποιούν για το ψάρεμα…»

Ερ: Νομίζεις θα ήταν ωραίο να ζεις στο χώμα;

Θα ήταν λάσπη. Θα ήσουν βρόμικος όλη την ώρα και η μαμά σου θα φώναζε. Έλα δω γρήγορα και βάλε καθαρά ρούχα. Κυλιέσαι συνέχεια σ’ αυτή τη λάσπη….

Ερ: Τα σκουλήκια φορούνε ρούχα;
Αναρωτιέμαι, το δέρμα τους είναι πράγματι σαν ρούχο για αυτά»

Απόσπασμα έρευνας. Bloom, JW. (1990) “Contexts of meaning: Young childrens’ understanding of biological phaenomena”, International Journal of Science Education, 12(5): 555
Αναγράφεται στο Zογκζα, Β. (2006) Η βιολογική γνώση στην παιδική ηλικία. Μεταίχμιο

Το συντομότερο παραμύθι του κόσμου

Κάποτε, με έναν αγαπημένο φίλο, κάναμε ένα αστείο. Το ίδιο πάντα.

-Να σου πω ένα παραμύθι; Μου πρότεινε.

-Ναι αμέ.-Ήτανε μια φορά ένας λαγός...
-...

-Και έζησαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα.

-Αχ, ΠΑΡΑ πολύ ωραίο!

Τον κάναμε ξανά και ξανά αυτόν τον διάλογο και γελούσαμε. Μου άρεσε όμως πάρα πολύ ότι δεν συνέβαινε τίποτα. Η περιπέτεια δεν ξεκινούσε ποτέ. Κανένα κατόρθωμα δεν κατάφερε να κάνει ο καημένος ο λαγός. Ήταν όλα εν δυνάμει. Αυτό το παραμύθι λοιπόν με τη μηδέν πλοκή με γοήτευε πολύ. Τον φανταζόμουν πολύ αστείο τον λαγό. Αδέξιο, άγαρμπο, γκαφατζή...Να μπλέκει στα πόδια όλων, να βρίσκει τον μπελά του, να ξετρυπώνει από παντού και να τεντώνει τα αυτιά του...

Να γιατί "less is more" και στην αφήγηση.Δωρίστε μου μια τέτοια ελάχιστη ιστορία.

Oι ωραιότερες ταινίες με θέμα τους εφήβους

To κύμα
Juno
Άσε το κακό να μπει
Μια κάποια εκπαίδευση (σενάριο του Νικ Χόρνμπυ)
Με λένα Στέλλα

θέατρο:
Chatroom

Άλλες προτάσεις;

"Δεν ξέρω τι να παίξω στα παιδιά"

Το σκοτεινό σαλόνι φωτίζεται μόνο από τις πυρκαγιές που αναμεταδίδει η τηλεόραση.
"Πύρηνα λαίλαπα", "εθνική καταστροφή", "οργανωμένο σχέδιο", "ασύμμετρη απειλή": λέξεις και φράσεις σκόρπιες κι ακατανόητες με τη φωνή του εκφωνητή. Μισοτελειωμένα σχόλια και επιφωνήματα του μπαμπά και της μαμάς: "τσ τσ τσ", "δεν πάει άλλο", "τι έπαθαν οι άνθρωποι".

Ο Φάνης βαριέται. Πηγαίνει στο δωμάτιό του κι ανοίγει τον Χρυσό Φοίνικα. Στα αγγλικά. Δεν είχε την υπομονή να περιμένει την ελληνική έκδοση. Καταβροχθίζει λαίμαργα τις σελίδες. Κάποιος δυναμώνει την τηλεόραση. Αγανακτεί. Κλείνει τ' αυτιά του.

Ο Χάρυ του δίνει την ευκαιρία να συμμετέχει νοητά σε ανδραγαθήματα εναντίον του Κακού. Ενός Κακού που έχει πρόσωπο και ταυτότητα. Εκεί έξω, στό σαλόνι, είναι ένα Κακό ακατανόητο, εκφρασμένο με στερεότυπα που δε σημαίνουν τίποτα για κείνον. Ούτε μπορεί να κάνει κάτι γι αυτό.

Αδιάφορο το δελτίο ειδήσεων, εκτός από τις ερεθιστικές εικόνες της καταστροφής. Όταν έβλεπε τα νεκρά ελάφια στην Πάρνηθα, ναι λυπήθηκε. Τώρα με τις γριες και τους γέρους να ολοφύρονται, όχι, του έρχεται να γελάσει.

Γονείς, εκπαιδευτικοί, παιδαγωγοί και παραμυθάδες, παιδοψυχολογόι, αφηγητές και κάθε μορφής εμψυχωτές εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων αναρωτιούνται πως να μιλήσουν στα παιδιά γι όλ'αυτά. Χωρίς να δημιουργήσουν ενοχές αλλά ανοίγοντας ένα παράθυρο επικοινωνίας μεταξύ του δωματίου του Φάνη και του έξω κόσμου. Να αυξήσουν τις δόσεις πραγματικότητας που μπορούν να αντέξουν τα παιδιά. Χωρίς όμως να "απομαγέψουν" πλήρως τον κόσμο. Γιατί η αντίδραση θα είναι "πίσω στον Χάρυ". Η διαθεσιμότητα των παιδιών είναι εκεί. Σε αυτήν ανταποκρίθηκε η Ρόουλιγκ συνδυάζοντας τη μαγεία, τον μύθο, την περιπέτεια και την ανάγκη για κατορθώματα. Και άρθρωσε έναν λόγο που κάτι λέει για τον κόσμο.
Εμείς ποιες ιστορίες θα βρούμε να πούμε για να στρέψουμε το βλέμα στα όσα συμβαίνουν σήμερα στην Ελλάδα με έναν τρόπο που να κάνει νόημα στα παιδιά;
Para-Mythou